Pakikisama, nakabubuti o nakasasama?




Public Domain Image
  • Ang pakikisama ay pakikibagay, pakikitungo, at pakikipagkasundo sa kapwa
  • Bahagi ito ng Sikolohiyang Pilipino
  • Maaari itong magdulot ng positibo at negatibong epekto sa isang tao

SITWASYON 1:

Lumuwas ng Maynila si Manuel upang magpatuloy ng pag–aaral sa kolehiyo, matapos ang Senior High School. Plano niyang kumuha ng kursong Civil Engineering sa isang sikat na pamantasan, kung saan nakapasa siya sa entrance exam. Gusto niyang matulungan at mai-ahon sa kahirapan ang kanyang pamilya sa Marindique.

Malayo man sa kanyang pamilya, nakipisan si Manuel sa kanyang tiyahin, kapatid ng kanyang ama. Sa simula, masungit ang naging trato sa kanya nito, subalit pinakisamahan pa rin ito ni Manuel. Lagi siyang tumutulong sa mga gawaing–bahay tuwing wala siyang pasok sa eskwela. Nag–aabot din siya ng kaunting panggastos buhat sa kanyang sweldo bilang working student.

Dahil sa mabuting pakikisama ni Manuel, lumambot ang puso sa kanya ng tiyahin. Hanggang sa makatapos si Manuel sa pag–aaral. Hindi siya nakalimot na pasalamatan ang kanyang tiyahin sa pagkupkop nito sa kanya habang nasa Maynila.

Public Domain Image

SITWASYON 2: 

Lumuwas ng Maynila si Rodney upang magpatuloy ng pag–aaral sa kolehiyo, matapos ang Senior High School. Plano niyang kumuha ng kursong Architecture sa isang sikat na pamantasan, kung saan nakapasa siya sa entrance exam. Gusto niyang matulungan at mai-ahon sa kahirapan ang kanyang pamilya sa Romblon.

Malayo man sa kanyang pamilya, nakipisan si Rodney sa kanyang tiyahin, kapatid ng kanyang ama. Sa simula, masungit ang naging trato sa kanya nito, kaya naman, naging ilag dito si Rodney. Minabuti niyang sumama sa kanyang mga nakilalang barkada sa eskwela, na mahilig sa bisyo, gimik, at magbulakbol.

Kinailangang makisama ni Rodney dahil “cool” ang tingin ng lahat sa kanyang kinabilangang barkada. Hanggang sa unti-unti na ring nahilig sa bisyo si Rodney. Hindi siya nakatapos ng pag-aaral matapos makapag-asawa nang maaga.

Public Domain Image

Makikita sa dalawang sitwasyon ang dalawang uri ng pakikisama, na maaaring may positibo at negatibong epekto sa nakikisama at pinakikisamahan. Ang pakikisama ay bahagi ng tinatawag na “Sikolohiyang Pilipino”. Nagmula ito sa salitang “sama” at ang unlaping “paki”, na ang ibig sabihin ay samahan ang isang tao.

Ginagamit ang pakikisama upang mapanatili ang maayos na relasyon o ugnayan sa kapwa, na nai-aangkla naman sa pakikibagay, pakikitungo, at pagkakasundo.

Ayon kay Virgilio G. Enriquez, isang sikolohista, ang pakikisama ay isang uri ng pakikipagkapwa, na nasa pagitan ng “pakikibagay” at “pakikipagpalagayang-loob”. Ginagawa ito ng isang tao upang maki-angkop sa pangkat ng mga tao, upang maiwasan ang pakiramdam na “tiwalag” o hindi kasama.

Public Domain Image

Sa kalinangan o kulturang Pilipino, nakaangkla sa “pakikisama” ang ilan sa mabubuting kaugalian natin, tulad ng “Bayanihan” o “Batarisan”. Sa sistemang ito, nakikisama ang mga magkakabaryo sa isa’t isa bilang bahagi ng pamayanan sa pamamagitan ng pagtulong sa panahon ng pangangailangan.

Pumapasok ang pakikisama sa sumusunod na mga sitwasyon: kapag makikipanirahan sa isang tahanan, kapag nag-asawa na at kailangan makibagay sa mga kamag–anak ng napangasawa, kapag bago sa isang pangkat, samahan, paaralan o kompanya, at marami pang iba.

Sa pakikisama, kinakailangang makabuo ng tinatawag na “harmonious relationship” o maayos na pagsasama. Kapag hindi nakisama ang isang tao sa kanyang kapwa, maaaring may hindi magandang mangyari sa relasyon o ugnayan.

Kaya bilang tao, kailangan mo ring piliin kung ano ang mga bagay na dapat mong pakisamahan. Kung makatutulong ito sa iyo sa pag–unlad bilang tao, ipagpatuloy. Kung alam mong makasasama sa iyo, hangga’t maaari ay umiwas.